بسم الله الرّحمن الرّحیم
مؤسسه فلسفه و عرفان اسلامی فتوحات فعالیت خود را از سال ۱۳۷۹، با تدریس و ترویج آثار استاد شهید مرتضی مطهری، آغاز کرد. این مؤسسه پس از کسب تجربههای علمی و عملی و پرورش نخبگان در این حوزه، از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را به بررسی و ترویج افکار و اندیشههای بزرگان فلسفه و عرفان ناب اسلامی گسترش داد.
امروز، پس از حدود ۲۵ سال تجربه علمی و عملی در زمینه اندیشههای بنیادین فلسفی و عرفانی، مؤسسه فتوحات در مسیر تبیین و حل مسائل معرفتی درباره عالم هستی ــ که پایه و اساس مسائل ایدئولوژیک است ــ در خدمت نخبگان و جویندگان حقیقی معرفت و معنویت فردی و اجتماعی میباشد.
رویکرد مؤسسه بر بهرهگیری از آموزههای ناب شریعت و تجربه فلاسفه و عرفای پیرو شریعت استوار است؛ بزرگانی همچون شهید مرتضی مطهری، علامه طباطبایی، صدرالمتألهین و محییالدین ابنعربی.
از نگاه مؤسسه، هدف اصلی، تربیت انسانهای موحد برای شکلگیری جامعه و تمدن توحیدی است. فهم درست و ناب از توحید نهتنها با تلاشهای اقتصادی، فرهنگی و سیاسی منافاتی ندارد؛ بلکه میتواند بزرگترین عامل برای مجاهدت در همه عرصهها و بهبود همهجانبه زندگی مادی، مثالی، عقلی و قلبی انسان باشد. بااینحال، بسیاری از افراد از چنین برداشتی از توحید برخوردار نیستند و با الزامات آن آشنایی کافی ندارند.
تا زمانی که افراد یک جامعه به معنای واقعی کلمه، موحد و صالح نباشند، اقدامات اصلاحی آنان، حتی با وجود نیت تشکیل جامعه توحیدی، ممکن است به دلیل فقدان روح قدسی و جامعنگر نبودن، بیثمر بماند و یا نتایج محدود و ضعیفی به همراه داشته باشد. در برخی موارد نیز چنین اقداماتی میتواند به شکلگیری جریانهای ضدتوحیدی در جامعه منجر شود. تاریخ خوارج، نمونهای عبرتآموز در این زمینه است. ازاینرو، رسیدن فرد و جامعه به آزادی معنوی و توحید، مقدمه دستیابی به آزادی اجتماعی دانسته میشود.
بر همین اساس، مؤسسه تلاش میکند با الگوگیری از شخصیتهای توحیدی و اجتماعی برجستهای همچون شهید مطهری، علامه طباطبایی، صدرالمتألهین و محییالدین ابنعربی ــ که هم در اصلاح فردی کامل و هم در اصلاح اجتماعی تأثیرگذار بودهاند ــ زمینه اصلاح فرد و جامعه اسلامی را فراهم کند.
در همین راستا، مؤسسه با معرفی و بررسی سه رویکرد کلامی، فلسفی و عرفانی در تبیین اصول دین، بر اهمیت آشنایی با اندیشههای فلاسفه و عرفا برای فهم اجتهادی این اصول تأکید دارد. در این نگاه، رویکرد کلامی برای عموم مردم مفید است؛ اما از نظر روش و محتوا، با چالشهایی روبهروست و برای پژوهشهای عمیقتر، آشنایی با مبانی فلسفی و عرفانی، ضرورت دارد.
مؤسّسه، اهداف کلان خود را در ساحتهای زیر تبیین و دنبال مینماید:
مؤسسه فتوحات از نهادهای دولتی، دانشگاهی و حوزوی، مستقل است و تحت نظر یا مدیریت فکری و عملی هیچیک از شخصیتهای علمی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی فعالیت نمیکند. در عین حال، از دیدگاههای مثبت و مطابق با واقعِ اشخاص و شخصیتهای مختلف بهره میگیرد و از دیدگاههای منفی و خلاف واقع دوری مینماید.
این مؤسسه همچنین هیچگونه وابستگی مالی به مراکز قدرت و ثروت ندارد.
مؤسسه فتوحات در قالب چهار سطح تحصیلی، فعالیت میکند:
با گذراندن این چهار سطح، مجموعهای از اصول و مبانی در اختیار دانشپژوه قرار میگیرد تا بتواند با نگاهی دقیق و اجتهادی با ابعاد شریعت آشنا شود. در این مسیر، اصول و مبانی معارف اسلامی بهصورت اجتهادی بررسی و تبیین شده و پس از آن، فلسفه و عرفان در خدمت فهم شریعت قرار میگیرد.
بر این اساس، مؤسسه بر هماهنگی و تطابق میان هستیشناسی قدسی، هستیشناسی شهودی و هستیشناسی عقلی ــ یا به تعبیری دیگر، تطابق میان قرآن، عرفان و برهان ــ تأکید دارد. در این چارچوب، شریعت، طریقت و حقیقت از یکدیگر جدا نیستند و با یکدیگر انطباق پیدا میکنند.
مجموعه مواد درسی مؤسسه عبارت است از:
دوره عمومی برای افرادی در نظر گرفته شده است که توانایی مطالعه متون سنگین فلسفی و عرفانی را ندارند؛ اما به مباحث معرفتی علاقهمندند و مایلند گزیدهای از مباحث ساده فلسفی، عرفانی و معارفی را مطالعه کنند.
مؤسسه فتوحات با مدیریت استاد محسن مذکوری و همکاری پشتیبانان خود اداره میشود و تحت نظر یا اشراف هیچیک از استادان فلسفه و عرفان نیست.
استادان همراه، که بهعنوان پشتیبان به دانشپژوهان معرفی میشوند، آنان را در طی مقاطع علمی راهنمایی میکنند. این پشتیبانی شامل معرفی کتاب و فایل صوتی، پاسخگویی به پرسشها و راهنمایی علمی تا رسیدن به مقاطع عالی درسی است.
مدتزمان پیشبینیشده برای طی سطح مقدماتی ۳ سال، سطح متوسطه ۴ سال، سطح پیشرفته ۴ سال و سطح تخصصی ۶ سال میباشد؛ بااینحال، دانشپژوهان با توجه به استعداد، توانایی و میزان تلاش خود میتوانند این مسیر را در مدت کوتاهتری طی کنند.
با توجه به گسترش عرفانهای کاذب و نیز عرفانهای صادقِ ناقص، مؤسسه فتوحات در نظر دارد فلسفه و عرفان صادق و کامل را به جامعه علاقهمند به معنویت ارائه کند.
با توجه به توصیههای استاد شهید مرتضی مطهری در کتاب «ده گفتار» درباره تقلید ممنوع و سرسپاری، دانشپژوهان موظفند پیش از ورود به مؤسسه، درباره روش و محتوای علمی آن آگاهی کامل به دست آورند و سپس با شناخت و انتخابی آزادانه برای عضویت اقدام کنند.
با توجه به اینکه مؤسسه تحت حمایت مالی هیچیک از ارگانهای دولتی قرار ندارد، عضویت در آن رایگان نیست و در قبال خدمات ارائهشده به دانشپژوهان در مقاطع مختلف علمی، شهریه دریافت میشود.
مؤسسه فتوحات تلاش میکند با تکیه بر معارف اصیل اسلامی و بهرهگیری از اندیشههای فلسفی و عرفانی، زمینه رشد علمی، معنوی و عملی دانشپژوهان را فراهم سازد. امید است این مسیر، گامی مؤثر در جهت خودسازی، جامعهسازی و تحقق تمدن توحیدی باشد.
از همراهی و اعتماد شما سپاسگزاریم و برای همه جویندگان حقیقت، توفیق و تعالی روزافزون آرزومندیم.
و الله الهادی و المستعان
